W dzisiejszym świecie, pełnym wyzwań i nieustannych zmian, coraz więcej osób poszukuje skutecznych metod na rozwój osobisty i zawodowy. W tym kontekście często pojawia się termin "coach" i "coaching", ale co tak naprawdę oznaczają? Jako Lidia Walczak, widzę, że wokół tego zawodu narosło wiele mitów i nieporozumień. Zrozumienie roli coacha jest kluczowe dla każdego, kto rozważa tę formę wsparcia, aby świadomie podjąć decyzję o inwestycji w swój rozwój. W tym artykule postaram się rozwiać wszelkie wątpliwości i dostarczyć kompleksowej wiedzy na temat tego, kim jest coach, czym się zajmuje i kiedy warto skorzystać z jego usług.
Coach to partner w rozwoju odkryj, czym jest coaching i kiedy warto z niego skorzystać
- Coach wspiera w maksymalizacji osobistego i zawodowego potencjału, inspirując do samodzielnego znajdowania rozwiązań, zamiast dawać gotowe rady.
- Coaching koncentruje się na teraźniejszości i przyszłości, różniąc się od terapii (praca z przeszłością), mentoringu (dzielenie się doświadczeniem) czy doradztwa (gotowe rozwiązania).
- W Polsce najpopularniejsze rodzaje coachingu to life coaching, business coaching, executive coaching i coaching kariery.
- Warto skorzystać z coachingu, gdy szukasz motywacji, stoisz przed ważną decyzją, chcesz zwiększyć efektywność lub poprawić relacje.
- Zawód coacha nie jest regulowany ustawowo, dlatego kluczowe są certyfikaty i akredytacje międzynarodowych organizacji (ICF, ICC, EMCC) oraz polskiej Izby Coachingu.
Zrozum, kim jest coach i dlaczego jego rola bywa mylona
Coach to profesjonalny partner w procesie rozwojowym, który wspiera klienta w maksymalizacji jego osobistego i zawodowego potencjału. Moim zdaniem, kluczową cechą pracy coacha jest to, że nie daje on gotowych rad ani rozwiązań. Zamiast tego, poprzez aktywne słuchanie, zadawanie trafnych pytań i stosowanie różnorodnych narzędzi, coach inspiruje klienta do głębokiego myślenia, samodzielnego odkrywania własnych zasobów i znajdowania optymalnych dla siebie ścieżek działania. To proces, w którym klient jest ekspertem od swojego życia, a coach ekspertem od procesu zmiany.To nie doradca ani terapeuta: Fundamentalna zasada pracy coacha
Jednym z najczęstszych nieporozumień, z jakimi się spotykam, jest mylenie roli coacha z innymi specjalistami. Fundamentem pracy coacha jest jego unikalne podejście. Przede wszystkim, coaching koncentruje się na teraźniejszości i przyszłości, pomagając klientowi w osiąganiu konkretnych celów i wykorzystywaniu jego potencjału. Nie zajmuje się diagnozowaniem ani leczeniem problemów psychicznych, co jest domeną psychoterapii. Co więcej, coach nie musi być ekspertem w dziedzinie, w której działa klient jego ekspertyza leży w prowadzeniu procesu, a nie w dostarczaniu merytorycznych rozwiązań. W przeciwieństwie do mentora, coach nie dzieli się swoim doświadczeniem ani nie wskazuje drogi, a w odróżnieniu od doradcy, nie daje gotowych instrukcji. Jego zadaniem jest wspieranie klienta w samodzielnym odkrywaniu najlepszych dla niego rozwiązań.
Coach, mentor, psychoterapeuta: Jak wybrać odpowiedniego specjalistę?
Aby ułatwić zrozumienie różnic i podjęcie świadomej decyzji, przygotowałam krótkie zestawienie, które pomoże Ci zorientować się, do kogo zwrócić się z konkretnym wyzwaniem.
| Specjalista | Czym się zajmuje i na czym się koncentruje |
|---|---|
| Coach | Skupia się na przyszłości i potencjale klienta. Pomaga w procesie zmiany, samodzielnym odkrywaniu rozwiązań, wyznaczaniu i osiąganiu celów osobistych lub zawodowych. Nie daje rad. |
| Psychoterapeuta | Pracuje z przeszłością, zdrowiem psychicznym i emocjonalnym. Zajmuje się diagnozą i leczeniem zaburzeń, traum, lęków czy depresji. Pomaga zrozumieć i przepracować trudne doświadczenia. |
| Mentor | Dzieli się swoją wiedzą, doświadczeniem i kontaktami w konkretnej branży lub dziedzinie. Jest przewodnikiem, który bazując na własnych sukcesach i porażkach, wspiera rozwój podopiecznego. |
| Doradca/Konsultant | Dostarcza gotowe rozwiązania i ekspertyzę w danej dziedzinie (np. finansowej, marketingowej, prawnej). Klient otrzymuje konkretne rekomendacje i plany działania. |
Od kariery po życie prywatne: Poznaj popularne rodzaje coachingu
Rynek coachingowy w Polsce jest bardzo dynamiczny i oferuje wiele specjalizacji, co pozwala dopasować wsparcie do indywidualnych potrzeb. Oto najpopularniejsze rodzaje coachingu, z którymi możesz się spotkać:
- Life Coaching (coaching życiowy): Ten rodzaj coachingu skupia się na celach osobistych. Pomaga klientom poprawić jakość życia, znaleźć równowagę między życiem zawodowym a prywatnym (work-life balance), rozwijać relacje, zwiększać poczucie szczęścia i ogólną satysfakcję z życia. To idealne rozwiązanie, gdy czujesz, że potrzebujesz wsparcia w realizacji osobistych aspiracji.
- Business i Executive Coaching: Adresowany jest do firm, menedżerów i zespołów. Koncentruje się na osiąganiu celów biznesowych, poprawie efektywności pracy, rozwoju kompetencji menedżerskich i przywódczych. Executive coaching to jego specjalistyczna forma, przeznaczona dla najwyższej kadry zarządzającej, wspierająca w rozwoju strategicznym i zarządzaniu na najwyższym szczeblu.
- Coaching Kariery: Jak sama nazwa wskazuje, ten coaching pomaga w planowaniu ścieżki zawodowej, podejmowaniu decyzji o zmianie pracy, przygotowaniu do awansu, a także w radzeniu sobie z wyzwaniami na rynku pracy. Jest to świetna opcja, gdy stoisz przed zawodowym rozdrożem lub chcesz świadomie kształtować swoją przyszłość w pracy.
- Inne specjalizacje: Warto wspomnieć, że coaching stale się rozwija, oferując coraz bardziej wyspecjalizowane formy, takie jak coaching zespołowy (dla grup), coaching relacji (dla par), czy coaching zdrowia (wspierający w zmianie nawyków i stylu życia). To pokazuje, jak szerokie zastosowanie ma ta metoda.
Kiedy warto rozważyć coaching? 7 sygnałów, że to najlepsza inwestycja
Zastanawiasz się, czy coaching jest dla Ciebie? Z mojego doświadczenia wynika, że istnieją pewne sygnały, które wyraźnie wskazują, że to może być najlepszy moment na skorzystanie z profesjonalnego wsparcia. Oto 7 z nich:
- Poczucie, że stoisz w miejscu i brakuje Ci motywacji. Jeśli masz wrażenie, że Twoje życie utknęło w martwym punkcie, a codzienne obowiązki przytłaczają Cię, coach może pomóc Ci odzyskać energię i wyznaczyć nowe kierunki.
- Stanie przed ważną decyzją życiową lub zawodową. Kiedy musisz podjąć kluczową decyzję, a nie wiesz, która opcja będzie najlepsza, coach pomoże Ci przeanalizować wszystkie aspekty i wybrać świadomą drogę.
- Chęć zwiększenia swojej efektywności i lepszego zarządzania czasem. Jeśli masz problem z prokrastynacją, organizacją pracy czy osiąganiem celów, coaching dostarczy Ci narzędzi do poprawy produktywności.
- Posiadanie celu, ale brak wiedzy, jak się zabrać za jego realizację. Masz marzenie lub konkretny cel, ale nie wiesz, od czego zacząć? Coach pomoże Ci stworzyć realny plan działania i utrzymać motywację.
- Pragnienie poprawy swoich relacji z innymi. Niezależnie od tego, czy chodzi o relacje osobiste, czy zawodowe, coaching może pomóc Ci lepiej komunikować się, rozwiązywać konflikty i budować silniejsze więzi.
- Brak pewności siebie i walka z wewnętrznym krytykiem. Jeśli Twoja samoocena jest niska, a wewnętrzny głos często Cię powstrzymuje, coach pomoże Ci odkryć Twoje mocne strony i wzmocnić wiarę w siebie.
- Chęć zmiany ścieżki zawodowej. Myślisz o przebranżowieniu, awansie lub założeniu własnej firmy? Coaching kariery to doskonałe wsparcie w planowaniu i realizacji tych ambitnych celów.
Przeczytaj również: BetterMe: Rezygnacja z subskrypcji instrukcja dla każdej platformy
Współpraca z coachem: Jak przebiega proces krok po kroku?
Zrozumienie, jak wygląda typowy proces coachingowy, jest ważne, aby wiedzieć, czego możesz się spodziewać. To nie jest jednorazowe spotkanie, lecz przemyślany cykl pracy, który ma na celu osiągnięcie trwałych zmian.
Zazwyczaj wszystko zaczyna się od sesji zerowej, czyli konsultacji. To kluczowy moment, podczas którego poznajesz coacha, a on poznaje Ciebie i Twoje oczekiwania. Na tej sesji wspólnie określacie cele, zasady współpracy oraz sprawdzacie, czy między Wami jest odpowiednie dopasowanie, czyli tzw. "chemia". To czas na zadawanie pytań i upewnienie się, że coach jest odpowiednią osobą do wsparcia Cię w Twojej drodze.
Po udanej sesji zerowej następuje cykl spotkań, czyli sesji coachingowych. Zazwyczaj odbywają się one regularnie, np. raz na tydzień lub dwa tygodnie, i trwają około godziny. Podczas tych sesji klient aktywnie pracuje nad realizacją ustalonych celów, a coach wspiera go w tym procesie, zadając pytania, oferując narzędzia i techniki, a także pomagając w przełamywaniu barier i wyzwaniach. To dynamiczna współpraca, w której klient jest odpowiedzialny za działanie, a coach za proces.
Niezwykle ważnym aspektem całej współpracy jest poufność i etyka. Profesjonalny coach zawsze działa zgodnie z kodeksem etyki, co gwarantuje bezpieczeństwo i zaufanie. Wszystko, co dzieje się podczas sesji, pozostaje między coachem a klientem, co tworzy przestrzeń do otwartej i szczerej pracy nad rozwojem.
Jak wybrać dobrego coacha w Polsce i uniknąć amatorów?
Wybór odpowiedniego coacha to decyzja, która może znacząco wpłynąć na efektywność Twojego rozwoju. Niestety, w Polsce, ze względu na brak regulacji zawodu, rynek jest bardzo zróżnicowany. Jako Lidia Walczak, zawsze podkreślam, że należy być ostrożnym i świadomym, na co zwracać uwagę.
- Brak regulacji zawodu: To bardzo ważny punkt. W Polsce zawód coacha nie jest regulowany ustawowo, co oznacza, że formalnie każdy może się tak nazwać, niezależnie od posiadanych kwalifikacji. To właśnie dlatego tak kluczowe jest samodzielne weryfikowanie kompetencji potencjalnego coacha.
- Certyfikaty i akredytacje (ICF, ICC, EMCC): Szukaj coachów, którzy posiadają certyfikaty i akredytacje od renomowanych międzynarodowych organizacji, takich jak International Coach Federation (ICF), International Coaching Community (ICC) czy European Mentoring and Coaching Council (EMCC). Te akredytacje są wskaźnikiem profesjonalizmu, wiarygodności i przestrzegania wysokich standardów etycznych. Oznaczają, że coach przeszedł rygorystyczne szkolenia, spełnia określone wymogi dotyczące liczby godzin pracy z klientami i regularnie poddaje się superwizji. Warto również zwrócić uwagę na przynależność do polskiej Izby Coachingu, która również promuje wysokie standardy zawodu.
- O co pytać na pierwszej rozmowie: Podczas sesji zerowej (konsultacji) masz prawo i wręcz obowiązek zadawać pytania. Zapytaj o doświadczenie coacha, jego specjalizację, styl pracy, metody, które stosuje, a także o to, w jaki sposób mierzy efekty swojej pracy. Ważne jest również, abyś poczuł/a, czy coach jest osobą, której możesz zaufać i z którą czujesz się swobodnie. Dobry coach chętnie odpowie na wszystkie Twoje pytania i wyjaśni wszelkie wątpliwości.
